آیین دهمین دوره رویداد سرآمدان علمی ایران، عصر شنبه ۲۹ آذرماه ۱۴۰۴ با حضور معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور برگزار شد و در جریان آن، ۷۷ پژوهشگر برجسته کشور بهعنوان سرآمدان علمی معرفی و مورد تجلیل قرار گرفتند؛ رویدادی که به گفته مسئولان، از رشد کمّی و کیفی شاخصهای علمی کشور و بازگشت مسیر پژوهش به ریل توسعه حکایت دارد.
آیین تقدیر از سرآمدان علمی کشور عصر شنبه ۲۹ آذرماه ۱۴۰۴ با حضور حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور، علی محمد سلطانی رئیس بنیاد علم ایران، جمعی از مسئولان، استادان دانشگاه و پژوهشگران، در مرکز همایشهای بینالمللی ایران برگزار شد و ۷۷ پژوهشگر برگزیده این دوره معرفی شدند.
رئیس بنیاد علم ایران در این مراسم با اشاره به سابقه برگزاری رویداد سرآمدان علمی گفت: از آغاز این برنامه در سال ۱۳۹۴ تاکنون و در ۹ دوره گذشته، بیش از ۳۵۷ پژوهشگر برجسته از سراسر کشور شناسایی و مورد حمایت قرار گرفتهاند. به گفته وی، این رویداد بستری برای شناسایی پژوهشگرانی است که با انتشار آثار علمی معتبر، نقش مؤثری در گسترش مرزهای دانش ایفا کردهاند.
سلطانی با بیان اینکه انتخاب سرآمدان علمی بر اساس آییننامه مصوب و معیارهای مشخص انجام میشود، افزود: فرآیند داوری دهمین دوره این رویداد مطابق شیوهنامه شورای علمی بنیاد ملی علم ایران صورت گرفته و پژوهشگران از میان دانشگاهها، پژوهشگاهها و مؤسسات علمی کشور انتخاب شدهاند.
وی با تشریح حمایتهای پیشبینیشده برای سرآمدان علمی اظهار داشت: این حمایتها شامل تخصیص پژوهانه برای اجرای طرحهای پژوهشی، پشتیبانی از سفرهای علمی، امکان جذب پژوهشگر پسادکتری و بهرهمندی از اعتبار شبکه آزمایشگاهی کشور است. به گفته رئیس بنیاد علم ایران، سرآمدان علمی میتوانند از زمان برگزاری مراسم تا یک سال آینده با مراجعه به سامانه بنیاد، درخواستهای حمایتی خود را ثبت کنند.
سلطانی با اشاره به افزایش منابع مالی بنیاد ملی علم ایران تصریح کرد: با همراهی سازمان برنامه و بودجه و بهویژه حمایت معاونت علمی ریاستجمهوری، سقف حمایتها و تعداد طرحهای مصوب افزایش یافته و امکان برنامهریزی هدفمندتر برای حمایت از پژوهش فراهم شده است. وی افزود: بنیاد علم ایران سالانه حدود ۵۰ فراخوان پژوهشی منتشر میکند تا حمایتها دقیقاً در مسیر نیازهای علمی کشور هدایت شود.
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور نیز در این آیین با اشاره به بهبود شاخصهای علمی کشور گفت: امسال نسبت به سال گذشته، تعداد سرآمدان علمی کشور ۳۵ درصد افزایش یافته و انتشار مقالات با کیفیت بالا در مجلات معتبر بینالمللی نیز رشد ۲۸ درصدی را تجربه کرده است. این آمار نشان میدهد کشور از دوره افت علمی عبور کرده و وارد مرحله رشد شده است.
افشین با تأکید بر اینکه معیارهای انتخاب سرآمدان علمی مبتنی بر شاخصهای بینالمللی است، افزود: سرآمد علمی فردی است که هم از نظر کمّی و هم از نظر کیفی، در سطح بالایی از تولید علم قرار دارد. وی ادامه داد: افزایش تعداد پژوهشگرانی که این شاخصها را کسب کردهاند، نویدبخش آیندهای روشن برای نظام علمی کشور است.
رئیس بنیاد ملی نخبگان با اشاره به برنامههای حمایتی جدید اظهار کرد: امسال برای نخستینبار، از ۳۰۰ پژوهشگر در سه دانشگاه برتر کشور شامل دانشگاه تهران، دانشگاه صنعتی شریف و دانشگاه تربیت مدرس حمایت ویژه صورت گرفته است تا مسیر فعالیت علمی برای استادان و پژوهشگران شفافتر و پایدارتر شود.
وی همچنین بر ضرورت تقویت همزمان تولید علم و زیرساختهای آزمایشگاهی تأکید کرد و گفت: تولید مقالات با کیفیت، پایه جهش علمی است، اما این دانش باید جریان پیدا کند تا به فناوری، محصول و ثروت تبدیل شود. توقف این جریان، به شبکه دانشبنیان کشور آسیب میزند.
افشین با اشاره به برنامه دولت چهاردهم برای توسعه زیرساختهای پژوهشی افزود: تقویت آزمایشگاههای ملی و مراکز تحقیقاتی و فراهمسازی دسترسی پژوهشگران به تجهیزات پیشرفته، یکی از ارکان اصلی جهش علمی و توسعه فناوری در کشور به شمار میرود.
معاون علمی رئیسجمهور درباره گرنتهای پژوهشی نیز توضیح داد: سه نوع گرنت برای سرآمدان علمی در نظر گرفته شده است که شامل حمایت مستقیم از استادان، استفاده از خدمات شبکه آزمایشگاهی و پرداخت حقوق پژوهشگران پسادکتری توسط معاونت علمی میشود. هدف از این بسته حمایتی، افزایش بهرهوری فعالیتهای پژوهشی و تسهیل مسیر تبدیل علم به فناوری است.
در بخش معرفی دانشگاهها، دانشگاه صنعتی شریف برای هفتمین سال متوالی بهعنوان دانشگاه دارای بیشترین سرآمد علمی کشور معرفی شد. در فهرست ۷۷ پژوهشگر برگزیده امسال، هفت عضو هیئت علمی این دانشگاه حضور داشتند و این دانشگاه موفق شد رتبه نخست دانشگاههای کشور را نیز به خود اختصاص دهد.
همچنین بر اساس ارزیابی سالانه شبکه آزمایشگاهی کشور، مرکز خدمات آزمایشگاهی دانشگاه صنعتی شریف در میان آزمایشگاههای عضو این شبکه، رتبه نخست را کسب کرد.
بر اساس گزارش ارائهشده در این مراسم، عملکرد علمی ۲۰۳۰ نویسنده ایرانی که در سال ۲۰۲۴ موفق به انتشار ۸۵۷ مقاله در ۱۳۵ نشریه بینالمللی شده بودند، مورد ارزیابی قرار گرفت. در رتبهبندی مؤسسات علمی کشور در سال ۱۴۰۴ نیز دانشگاههای صنعتی شریف و تهران بهطور مشترک در رتبه نخست و دانشگاه تربیت مدرس در رتبه سوم قرار گرفتند.
آیین دهمین دوره سرآمدان علمی کشور، با تأکید بر حمایت پایدار از پژوهشگران و تقویت زیرساختهای علمی، بهعنوان نمادی از تلاش برای تثبیت جایگاه علمی ایران در سطح منطقهای و بینالمللی به کار خود پایان داد.